Kalkulator progu rentowności

Kalkulator progu rentowności pozwala obliczyć liczbę sztuk, wartość sprzedaży lub cenę jednostkową potrzebną do pokrycia podanych kosztów. Próg rentowności, czyli BEP (ang. break-even point), to poziom, przy którym przychody zrównują się z kosztami — wynik wynosi wtedy zero, a nie zysk.

Ważne: ten kalkulator traktuje koszty zmienne jako łączną kwotę dla analizowanego okresu lub planu sprzedaży, nie jako koszt jednej sztuki. Narzędzie nie przelicza ich automatycznie po zmianie liczby sprzedanych produktów. Wynik należy więc interpretować jako poziom sprzedaży pokrywający wskazaną sumę kosztów.

Jak korzystać z kalkulatora progu rentowności?

W polu „Oblicz” wybierz jeden z trzech wariantów:

• Wymaganą liczbę sztuk — wpisz koszty stałe, łączne koszty zmienne i cenę za sztukę. Otrzymasz liczbę jednostek, których sprzedaż pokryje podane koszty.
• Wymaganą wartość sprzedaży — wpisz koszty stałe i łączne koszty zmienne. Wynikiem będzie ich suma, czyli przychód potrzebny do ich pokrycia.
• Wymaganą cenę za sztukę — wpisz koszty stałe, łączne koszty zmienne oraz planowaną liczbę sprzedanych sztuk w polu „Sprzedaż”. Wynik pokaże cenę pokrywającą te koszty przy założonym wolumenie.

Jak przygotować dane?

Wszystkie kwoty powinny dotyczyć tego samego okresu i zakresu działalności, np. jednego miesiąca albo konkretnego zamówienia.

• Koszty stałe to wydatki, które w analizowanym zakresie nie zmieniają się wraz z liczbą sprzedanych sztuk, np. czynsz, abonamenty czy stała obsługa księgowa.
• Koszty zmienne wpisz jako sumę kosztów zależnych od zakładanego wolumenu, np. materiałów, opakowań i prowizji. Jeżeli koszt wynosi 30 zł na sztukę, a plan obejmuje 200 sztuk, wpisz 6000 zł, nie 30 zł.
• Cena za sztukę powinna odpowiadać rzeczywistej cenie sprzedaży, z uwzględnieniem planowanych rabatów. Cena i liczba sprzedanych sztuk używane w dzieleniu muszą być większe od zera.

Zachowaj spójność rozliczenia VAT. Jeśli VAT od sprzedaży nie jest Twoim przychodem, a VAT naliczony podlega odliczeniu, do analizy zwykle stosuje się kwoty netto. Nie mieszaj cen brutto z kosztami netto.

Wzory stosowane przez kalkulator

Oznaczmy: F — koszty stałe w zł, V — łączne koszty zmienne w zł, P — cenę jednej sztuki w zł/szt., a Q — planowaną liczbę sprzedanych sztuk.

We wszystkich wariantach podstawą jest ta sama suma kosztów. Kalkulator nie odejmuje jednostkowego kosztu zmiennego od ceny produktu.

Przykład obliczenia

Załóżmy, że miesięczne koszty stałe wynoszą 10 000 zł, a łączne koszty zmienne przyjęte w planie to 6000 zł. Do pokrycia jest zatem 16 000 zł.

• Przy cenie 80 zł za sztukę wymagana sprzedaż wynosi: 16 000 / 80 = 200 sztuk.
• Wymagana wartość sprzedaży wynosi: 10 000 + 6000 = 16 000 zł.
• Przy planowanej sprzedaży 200 sztuk wymagana cena wynosi: 16 000 / 200 = 80 zł za sztukę.

Przychód ze sprzedaży 200 sztuk po 80 zł pokrywa wskazane koszty. Wniosek jest poprawny pod warunkiem, że 6000 zł kosztów zmiennych rzeczywiście odpowiada temu wolumenowi.

Czym te obliczenia różnią się od klasycznego wzoru BEP?

W klasycznej analizie progu rentowności koszty zmienne rosną wraz ze sprzedażą. Jeżeli znasz koszt zmienny jednej sztuki, oznaczony jako k, stosuje się wzór:

Ilościowy próg rentowności = F / (P − k)

Różnica P − k to jednostkowa marża pokrycia: część ceny, która pozostaje na pokrycie kosztów stałych, a po ich pokryciu — na zysk. Wartościowy próg rentowności otrzymasz, mnożąc wynik ilościowy przez cenę P.

Przykładowo, przy kosztach stałych 10 000 zł, cenie 100 zł i koszcie zmiennym 20 zł na sztukę klasyczny BEP wynosi 10 000 / (100 − 20) = 125 sztuk, czyli 12 500 zł przychodu. Koszty zmienne przy tej sprzedaży to 2500 zł.

To nie jest wzór zaimplementowany w tym kalkulatorze. Nie wpisuj kosztu jednostkowego k w pole „Koszty zmienne”. Jeśli szukasz progu przy kosztach rosnących proporcjonalnie do sprzedaży, użyj klasycznego wzoru lub sprawdź, czy łączny koszt V odpowiada otrzymanej liczbie sztuk. Gdy P jest równe k lub od niego niższe, sprzedaż nie generuje nadwyżki pozwalającej pokryć dodatnie koszty stałe.

Jak interpretować i wykorzystać wynik?

• Zaokrąglaj w górę, gdy sprzedajesz pełne sztuki. Wynik 125,2 sztuki oznacza konieczność sprzedaży co najmniej 126 sztuk. Cenę pokrywającą koszty również zaokrąglaj w górę do pełnego grosza.
• Sprawdzaj koszty po zmianie wolumenu. Jeśli planowana sprzedaż wzrasta, zaktualizuj łączny koszt materiałów, dostaw i prowizji. Samo zwiększenie liczby sztuk przy niezmienionym V może zaniżyć wymaganą cenę.
• Traktuj cenę wynikową jako punkt pokrycia kosztów. Nie zawiera ona dodatkowego zysku ani rezerwy na nieprzewidziane wydatki. Nie przesądza też, czy klienci zaakceptują taką cenę.
• Oddziel rentowność od płynności. Pokrycie kosztów przychodami nie oznacza, że pieniądze od klientów wpłyną przed terminem zapłaty zobowiązań.

Praktycznie warto porównać kilka scenariuszy: niższą cenę po rabacie, wzrost kosztów dostawcy albo mniejszą sprzedaż. W każdym z nich aktualizuj powiązane koszty, zamiast zmieniać wyłącznie jeden parametr.

Co warto sprawdzić po obliczeniu progu rentowności?

Jeśli prognozowana sprzedaż przekracza próg rentowności, oblicz margines bezpieczeństwa. Pokazuje on, o ile sprzedaż może spaść, zanim pojawi się strata — przy zachowaniu założeń analizy.

Przy ustalaniu cen pomocny będzie kalkulator marży, który pozwala odnieść różnicę między ceną a kosztem do ceny sprzedaży. Jeśli ustalasz cenę przez doliczanie procentu do kosztu, skorzystaj z kalkulatora narzutu. Marża i narzut mają różne podstawy obliczeń, dlatego ten sam procent nie oznacza tej samej ceny.

Data publikacji: 10.06.2022 · Aktualizacja: 04.11.2026